Wywiad pogłębiony z klientem to rozmowa o tym, co się u niego wydarzyło przed zakupem. Nie o Twoim produkcie, nie o tym, co mu się podoba, i nie o tym, czego by sobie życzył.
To najtańsze źródło przewagi, jakie ma firma B2B, i prawie nikt z niego nie korzysta. Dwanaście rozmów po czterdzieści minut daje materiał, którego nie kupisz w żadnym narzędziu, bo opisuje Twoich klientów, a nie rynek w ogóle.
Wywiady odpowiadają na pytania, na które dane z CRM nie odpowiadają. Co się zepsuło, zanim zaczęli szukać rozwiązania. Kto pierwszy powiedział, że trzeba coś z tym zrobić. Co próbowali wcześniej i dlaczego odpuścili. Kto musiał się zgodzić. Czego się bali przy podpisie.
Z tych odpowiedzi powstają trzy rzeczy naraz: kryteria ICP oparte na sytuacji zamiast na branży, lista sygnałów zakupowych do obserwowania, i język, którym klienci opisują problem. To ostatnie jest zwykle najbardziej bolesne, bo okazuje się, że cała strona jest napisana słowami, których nikt nie używa.
Nie tylko z zadowolonymi. Dobry zestaw to około dwunastu rozmów w czterech grupach.
Klienci, którzy zostali najdłużej i płacą najwięcej. To z nich powstaje profil idealnego klienta.
Klienci, którzy odeszli w pierwszym roku. Najbardziej niewygodna grupa i najbardziej wartościowa, bo pokazuje, kogo nie brać.
Firmy, które rozmawiały i nie kupiły. Powiedzą, co przeważyło, i zwykle nie jest to cena, choć wszyscy w firmie są przekonani, że była.
Osoby z komitetu zakupowego, które nie były Twoim championem. Finanse, bezpieczeństwo, IT. Widzą ten sam zakup zupełnie inaczej i to ich obiekcje zatrzymują deale na końcu.
Dwanaście to liczba, przy której przestają pojawiać się nowe wątki. Jeśli po dziewiątej rozmowie słyszysz to samo co wcześniej, możesz skończyć wcześniej.
Cała sztuka polega na pytaniu o przeszłość, nie o opinie. Opinie są zmyślane na poczekaniu, wspomnienia nie.
Cofnij rozmówcę do momentu przed zakupem i prowadź chronologicznie. Co się działo w firmie, kiedy zaczęliście o tym myśleć. Co było pierwszym momentem, w którym ktoś powiedział, że tak dalej nie można. Jak wtedy radziliście sobie bez tego. Co sprawiło, że przestało wystarczać.
Potem proces zakupu. Jak nas znaleźliście. Z kim jeszcze rozmawialiście. Kto w firmie musiał się zgodzić. Co było najtrudniejsze do obronienia wewnętrznie. Co by się stało, gdybyście nie kupili nic.
Na koniec jedno pytanie, które zwykle daje najwięcej: gdyby jutro nasz produkt zniknął, co byście zrobili. Odpowiedź pokazuje, czy jesteś potrzebny, czy wygodny.
Nie pytaj, czy podoba im się produkt. Z grzeczności powiedzą, że tak.
Nie pytaj, jakich funkcji by chcieli. Dostaniesz listę życzeń oderwaną od tego, za co ktokolwiek zapłaci.
Nie pytaj, ile byliby skłonni zapłacić. Ludzie nie wiedzą tego o sobie i odpowiadają liczbą, która brzmi rozsądnie w rozmowie.
I nie sprzedawaj w trakcie. Jedna próba dosprzedaży zamienia wywiad w rozmowę handlową i reszta odpowiedzi jest już bezwartościowa.
Czterdzieści minut, wideo, nagrywane za zgodą. Nagranie jest ważniejsze niż notatki, bo w wywiadzie liczą się dokładne słowa, a notujący zawsze je wygładza.
Prowadzi jedna osoba, druga słucha i nie przerywa. Jeśli rozmowę prowadzi handlowiec, który obsługuje to konto, rozmówca będzie uprzejmy. Lepiej, żeby prowadził ktoś, kto nie ma z nim relacji handlowej.
Cisza jest narzędziem. Po odpowiedzi odczekaj trzy sekundy zamiast zadawać następne pytanie. Druga część odpowiedzi, ta po ciszy, jest zwykle tą prawdziwą.
Zaproszenie wysyłaj jako prośbę o pomoc, nie jako badanie. Skuteczność rośnie wyraźnie, gdy piszesz, że chcesz zrozumieć, jak podejmowali decyzję, i że rozmowa nie jest handlowa. Drobny rewanż, raport ze wszystkich rozmów przesłany uczestnikom, podnosi ją jeszcze bardziej i nic nie kosztuje.
Materiał jest bezużyteczny, dopóki leży w folderze. Przerobienie go zajmuje jeden dzień i daje cztery rzeczy.
Lista powtarzających się sytuacji sprzed zakupu. To są Twoje kryteria fit i jednocześnie podpowiedź, czego szukać jako sygnału.
Słownik klienta. Dokładne zwroty, którymi opisują problem. Idą wprost na stronę, do maili i do reklam, bez wygładzania.
Mapa komitetu zakupowego. Kto się pojawia, w którym momencie i co go blokuje.
Lista obiekcji w kolejności, w jakiej padają. To materiał dla sprzedaży i jedyny sposób, żeby odpowiedzi na nie nie powstawały improwizowane na rozmowie.
Ustal, kiedy to powtórzyć. Raz na rok wystarczy, a po większej zmianie w produkcie albo wejściu na nowy segment wcześniej.
Czy klienci się zgodzą? Zgadza się zwykle więcej osób, niż wszyscy w firmie zakładają, zwłaszcza gdy prośba jest o pomoc, a nie o wypełnienie ankiety.
Czy ankieta nie wystarczy? Nie. Ankieta zbiera odpowiedzi na pytania, które już umiesz zadać. Wywiad pokazuje to, czego nie wiedziałeś, że trzeba zapytać.
Czy da się to zlecić? Tak, i czasem lepiej, bo rozmówca jest szczerszy wobec kogoś z zewnątrz. Ale ktoś z firmy musi słuchać na żywo, inaczej zostaje tylko raport i nikt w to nie wierzy.
Z wywiadów powstają kryteria do scoringu kont i lista sygnałów zakupowych. Całość układa się w model opisany w przewodniku po Account-Based Marketingu dla B2B SaaS.
Wywiady pogłębione są częścią warsztatów, które prowadzę na starcie wdrożenia. Zakres jest na stronie agencji ABM.
Daniel Tupczyński prowadzi MOAT Marketing, partnera Account-Based Marketingu dla firm B2B SaaS. MOAT buduje i prowadzi systemy ABM razem z zespołem sprzedaży i marketingu klienta, od badań rynku i prospectingu do kont Tier 1 po insighty dla produktu i strategii, tak żeby know-how zostało w firmie. Prowadzi też marketing w firmie B2B SaaS.