W większości firm B2B istnieją dwa procesy i są mylone ze sobą. Proces sprzedaży to etapy w CRM, czyli to, co robi Twój handlowiec. Proces zakupu to etapy po stronie klienta, czyli kto u niego musi się zgodzić i w jakiej kolejności.
Pierwszy jest opisany. Drugi zwykle nie i to z niego biorą się deale, które zamierają bez wyjaśnienia.
Etapy w CRM opisują Twoją aktywność: wysłano ofertę, odbyto demo, negocjacje. Żaden z nich nie mówi, co się właśnie dzieje u klienta.
Deal stoi na etapie „oferta wysłana” przez sześć tygodni. W CRM wygląda tak samo w pierwszym i w szóstym tygodniu. A u klienta w tym czasie może trwać przegląd bezpieczeństwa, może nie być budżetu do nowego kwartału, albo champion może właśnie zmieniać stanowisko.
Dopóki tego nie opiszesz, prognoza sprzedaży jest zgadywaniem opartym na przeczuciu handlowca, a pytanie „co jest potrzebne, żeby to poszło dalej” nie ma dobrej odpowiedzi.
Materiał pochodzi z wywiadów z klientami i z nagrań rozmów handlowych, nie z warsztatu przy tablicy. Opisujesz to, co się wydarzyło, nie to, jak powinno wyglądać.
Dla każdego etapu po stronie klienta zapisz cztery rzeczy. Kto jest w tym momencie zaangażowany. Jakie pytanie rozstrzyga ten etap. Co fizycznie musi powstać, żeby etap się zamknął, na przykład uzasadnienie dla zarządu albo akceptacja bezpieczeństwa. I ile to zwykle trwa.
Typowy proces zakupu w B2B SaaS ma od czterech do siedmiu takich etapów i dwa z nich prawie zawsze dzieją się bez Twojego udziału: moment, w którym problem staje się priorytetem, i moment, w którym ktoś wewnętrznie broni wydatku. To właśnie tam przegrywa się najwięcej deali i tam najbardziej przydaje się materiał, który champion może przekazać dalej.
| Etap u klienta | Kto | Co musi powstać | Co dajesz |
|---|---|---|---|
| Problem staje się priorytetem | Osoba, która go odczuwa | Zgoda przełożonego, że temat wchodzi | Treści o problemie, nie o produkcie |
| Szukanie opcji | Champion | Krótka lista dostawców | Porównania, cennik, dowody |
| Weryfikacja | Champion plus IT | Odpowiedzi techniczne | Dokumentacja, dostęp do testu |
| Uzasadnienie wydatku | Champion plus finanse | Liczby dla decydenta | Wyliczenie zwrotu, case z podobnej firmy |
| Decyzja | Decydent budżetowy | Zgoda | Jasne warunki, brak niespodzianek |
| Podpis | Prawny, zakupy | Umowa | Szybkość i elastyczność w zapisach |
Ostatnia kolumna jest powodem, dla którego warto to rysować. Pokazuje, że marketing ma robotę na każdym etapie, a nie tylko na początku, i że materiał na etap uzasadnienia wydatku jest zwykle tym, którego w firmie w ogóle nie ma.
Drugi proces mapuje się inaczej: nie z wywiadów, tylko z obserwacji tego, co handlowcy naprawdę robią.
Prawie zawsze wychodzi, że najlepszy handlowiec ma własne kroki, których nie ma w CRM. Rozmowa z kimś z działu obok przed demem, wysłanie konkretnego materiału po pierwszej rozmowie, pytanie o proces zakupu zadane wprost na drugim spotkaniu. To są rzeczy, które decydują o różnicy w wynikach i nikt ich nie zapisał.
Zadanie polega na wyciągnięciu tych kroków i wpisaniu ich do procesu jako wymagane, a nie na projektowaniu idealnej ścieżki od zera. Proces napisany w oderwaniu od tego, co działa, zostaje zignorowany w pierwszym trudnym tygodniu.
Potem przykłada się jeden proces do drugiego. Każdy etap w CRM powinien odpowiadać na pytanie, co się właśnie wydarzyło u klienta, a nie co zrobił handlowiec. Etap „oferta wysłana” zamienia się w „klient ma komplet informacji do uzasadnienia wydatku”. Ta jedna zmiana w nazwach etapów robi więcej dla jakości prognozy niż większość wdrożeń narzędzi.
Trzy rzeczy, w tej kolejności.
Prognoza przestaje być przeczuciem. Pytanie na przeglądzie pipeline zmienia się z „jak to czujesz” na „co musi powstać u klienta, żeby to poszło dalej, i kto to robi”.
Marketing wie, co produkować. Zamiast kolejnych treści o problemie, których jest już nadmiar, powstaje to, czego brakuje na etapie uzasadnienia wydatku.
Kłótnia o jakość leadów cichnie, bo obie strony patrzą na ten sam obiekt. To ten sam mechanizm, który opisałem przy różnicy między ABM a lead generation.
Ile to zajmuje? Przy gotowym materiale z wywiadów jeden warsztat i kilka dni porządkowania. Bez wywiadów zaczyna się od nich, bo mapa oparta na domysłach nie jest nic warta.
Czy każda firma ma jeden proces zakupu? Nie. Przy dwóch różnych segmentach wychodzą dwa procesy i to jest cenna informacja sama w sobie.
Czy to nie jest to samo co ścieżka klienta? Klasyczna ścieżka opisuje jedną osobę i jej emocje. Tu opisujesz grupę ludzi i formalne kroki, które muszą wykonać. W B2B to drugie decyduje.
Jak często aktualizować? Raz do roku i po każdej zmianie segmentu albo modelu cenowego.
Materiał do mapy pochodzi z wywiadów pogłębionych z klientami. Cały model jest w przewodniku po Account-Based Marketingu dla B2B SaaS.
Mapowanie obu procesów prowadzę na warsztatach otwierających wdrożenie. Zakres i terminy są na stronie agencji ABM.
Daniel Tupczyński prowadzi MOAT Marketing, partnera Account-Based Marketingu dla firm B2B SaaS. MOAT buduje i prowadzi systemy ABM razem z zespołem sprzedaży i marketingu klienta, od badań rynku i prospectingu do kont Tier 1 po insighty dla produktu i strategii, tak żeby know-how zostało w firmie. Prowadzi też marketing w firmie B2B SaaS.